De workshop Ecologie van de moestuin bij Ons Buiten liet je ontdekken hoe je met natuurlijk tuinieren en met principes van permacultuur jouw tuin kan verrijken. 

Marc Siepman vertelde over het belang van de bodem en alle kleine beestjes die helpen. Slakken zijn vaak van nut in onze moestuin. De naaktslak willen we niet graag zijn gang laten gaan, maar de ene slak is de andere niet. Zo eet de tijgerslak (of grote aardslak of kelderslak) geen groen maar slechts schimmels en plantenresten, verder eet hij graag naaktslakken en hun eitjes.De tuinslak - met het huisje op zijn rug - eet alleen maar algen, korstmossen en dode bladeren. De lookglansslakken eten vooral jonge plaagslakken. Met hun uitwerpselen verbeteren de slakken de bodemkwaliteit. Padden, lijsters, egels, kikkers, dassen zijn natuurlijke vijanden van de slak. Mollen zijn ook helpers in de tuin, zij eten graag slakken en jagen op de jongen van de woelmuis. Als de balans in de natuur goed is, hoef je zelf geen dieren te verjagen van je tuin. 

Het belangrijkste werk vindt plaats onder de grond 
Met een gezonde bodem waarin een grote diversiteit aan bodemleven voorkomt, kan je veel problemen voorkomen en zullen planten vitaler zijn. Bladeren en mulch vormen goede voeding voor de bodem. Wormen werken dit grof organisch materiaal de grond in en zo ontstaan gangen in de bodem. De gangen van de regenworm gaan wel drie meter diep. Wormen maken de bodem luchtig en zorgen voor transport van voedingsstoffen. Een goede organische bodem houdt veel water vast. 

Ruilhandel 
Planten gebruiken zonne-energie en slaan dat op in de vorm van koolstofverbinding (fotosynthese). De koolstof komt via de wortel van de plant terecht in de bodem en door worteluitscheiding worden schimmels en bacteriën aangetrokken. Eencellige organismen, de protozoa (trilhaardiertjes, amoebe, pantoffeldiertjes), eten deze materie, en scheiden het op hun beurt uit. 
Het is een ingenieuze ruilhandel. Mycorrhizale schimmels zijn onmisbaar voor bomen en planten. Een mycorrhiza is een samenwerking tussen planten en schimmels waar beide partners voordeel uit halen: de gastplanten sturen de benodigde koolstof naar de schimmels en in ruil daarvoor helpen de schimmels levensnoodzakelijk water en voedingsstoffen naar de wortels te brengen.  

Ten slotte vertelde Marc Siepman dat spitten een verstoring van de bodem veroorzaakt, omdat de essentiële schimmeldraden door de schep worden verbroken. Ernstig verstoorde bodem kan verbeteren door het laten opkomen van pionier-planten, zoals penwortel-planten. We noemen ze vaak onkruid, maar deze pioniers herstellen de verstoorde grond. 

Ecozone
Aansluitend nam Lotte Mens ons mee in de ontwikkeling van de ecologische zone op Ons Buiten. Deze ecozone is ingericht als een natte ruigte met een grote variatie aan beplanting en een poel; een natte en voedselrijke biotoop, met sleutelsoorten als harig wilgenroosje en grote kattenstaart. De grote kattenstaart is van levensbelang voor de dikpoot kattenstaartbij, en heeft daarnaast grote aantrekkingskracht op de honingbij, tuinhommel, weidehommel en akkerhommel. Er zitten snuitkevers in zijn bloemkoppen, en het is ook een waardplant voor de rupsen van het boomblauwtje, citroenvlinder en groot avondrood (nachtvlinders).
Op een natte bodem groeien onder andere gele lis (aantrekkelijk voor kevers, hommels en bijen), zeegroen rus, pitrus, hangende zegge. 
Als een natte ruigte verstoord raakt, zien we brandnetel, braam, ridderzuring, paardenbloem en akkerdistel opkomen. Haal nooit alles hiervan weg, want ook deze planten trekken veel insecten aan.

Tijdens deze praktische demonstratie liet composteer-expert Peter Verhoogt in één uur de basis zien van een goede composthoop. Welke materialen gebruik je, in welke verhoudingen en wat kun je doen om je hoop actief en productief te houden? Ook komen de voordelen van compost voor bodem, tuin- en siertuin aan bod. Helder, concreet en direct toepasbaar.

Bij Cronesteyn vertelde Marc Siepman over het belang van de bodem en alle kleine beestjes die helpen. Slakken zijn vaak van nut in onze moestuin. De naaktslak willen we niet graag zijn gang laten gaan, maar de ene slak is de andere niet. Zo eet de tijgerslak (of grote aardslak of kelderslak) geen groen maar slechts schimmels en plantenresten, verder eet hij graag naaktslakken en hun eitjes.De tuinslak - met het huisje op zijn rug - eet alleen maar algen, korstmossen en dode bladeren. De lookglansslakken eten vooral jonge plaagslakken. Met hun uitwerpselen verbeteren de slakken de bodemkwaliteit. Padden, lijsters, egels, kikkers, dassen zijn natuurlijke vijanden van de slak. Mollen zijn ook helpers in de tuin, zij eten graag slakken en jagen op de jongen van de woelmuis. Als de balans in de natuur goed is, hoef je zelf geen dieren te verjagen van je tuin. 

Het belangrijkste werk vindt plaats onder de grond 
Met een gezonde bodem waarin een grote diversiteit aan bodemleven voorkomt, kan je veel problemen voorkomen en zullen planten vitaler zijn. Bladeren en mulch vormen goede voeding voor de bodem. Wormen werken dit grof organisch materiaal de grond in en zo ontstaan gangen in de bodem. De gangen van de regenworm gaan wel drie meter diep. Wormen maken de bodem luchtig en zorgen voor transport van voedingsstoffen. Een goede organische bodem houdt veel water vast. 

Ruilhandel 
Planten gebruiken zonne-energie en slaan dat op in de vorm van koolstofverbinding (fotosynthese). De koolstof komt via de wortel van de plant terecht in de bodem en door worteluitscheiding worden schimmels en bacteriën aangetrokken. Eencellige organismen, de protozoa (trilhaardiertjes, amoebe, pantoffeldiertjes), eten deze materie, en scheiden het op hun beurt uit. 
Het is een ingenieuze ruilhandel. Mycorrhizale schimmels zijn onmisbaar voor bomen en planten. Een mycorrhiza is een samenwerking tussen planten en schimmels waar beide partners voordeel uit halen: de gastplanten sturen de benodigde koolstof naar de schimmels en in ruil daarvoor helpen de schimmels levensnoodzakelijk water en voedingsstoffen naar de wortels te brengen.  

Ten slotte vertelde Marc Siepman dat spitten een verstoring van de bodem veroorzaakt, omdat de essentiële schimmeldraden door de schep worden verbroken. Ernstig verstoorde bodem kan verbeteren door het laten opkomen van pionier-planten, zoals penwortel-planten. We noemen ze vaak onkruid, maar deze pioniers herstellen de verstoorde grond. 

Tijdens deze wildplukexcursie neemt Wies Teepe je mee op een ontdekkingsreis door de eetbare planten in en rondom Het Zonneveld. Je leert precies waar je op moet letten bij het plukken en verzamelen, hoe je de juiste planten herkent, en hoe je op een veilige en duurzame manier kunt plukken. Daarnaast krijg je de kans om te proeven met een kleine proeverij van eetbare planten.  

Wies Teepe, bioloog, natuurgids en kok, organiseert al vele jaren wildplukexcursies. Zie ook haar website https://www.etenuitdenatuur.nl/ en het YouTubekanaal Eten uit de Natuur.  

Samen met Aaf Verkade gaan we onderzoeken welke diertjes in de sloot zijn teruggekropen en gezwommen, nu de sloten zijn uitgediept. We gaan zelf aan de slag met schepnetjes en bakjes om te zien hoe het leven in de sloten rondom de volkstuin Oostvliet eruit ziet. 

Kinderen zijn van harte welkom, mits ze worden vergezeld door een ouder/verzorger.

Locatie
Tuinvereniging Oostvliet
Vliet 66f
2323 LE Leiden

Begeleider
Aaf Verkade

Kosten
Aan de activiteit zijn geen kosten verbonden

Vlinders brengen kleur en leven in de tuin, maar wat weten we eigenlijk over deze bijzondere insecten? Tijdens deze lezing neemt bioloog en fotograaf Gerard van de Klugt je mee in de wereld van de dagvlinders. Je leert wat vlinders precies zijn, hoe ze leven en welke soorten je zomaar in je eigen tuin kunt tegenkomen.

Met praktische tips en herkenningspunten ontdek je waar je op kunt letten en hoe je jouw tuin aantrekkelijk maakt voor vlinders. Een mooie voorbereiding op de Nationale Vlindertelling, zodat je straks zelf met een scherp oog op pad kunt.

Spreker
Gerard van de Klugt

Locatie​
Tuinvereniging Cronesteyn
Boerenpad 1​
2322 LA Leiden

Kosten
Aan de activiteit zijn geen kosten verbonden

Maak je eigen natuurlijke huidverzorging met goudsbloemen en ingrediënten recht uit de tuin!

Tijdens deze laagdrempelige workshop leer je hoe je met eenvoudige, biologische materialen een voedende zalf, olie of balsem maakt — helemaal zonder chemische toevoegingen!

Locatie
Tuinvereniging Cronesteyn
Boerenpad 1
2322 LA Leiden

Begeleider
Commissie Natuurlijk Tuinieren Cronesteyn

Kosten
Deelname €5,-
vol = vol
max. 20 deelnemers

Op vrijdag 14 augustus kun je bij OTV meedoen met het bekijken van nachtvlinders. Er zijn opstellingen met lakens en speciale lampen (veel uv-licht) die nachtvlinders en ook andere insecten aantrekken. Daaronder veel kleine motjes, die ook prachtig kunnen zijn, maar ook grote en spectaculaire nachtvlinders. Soms met bijzondere namen zoals lieveling, weeskind, huismoeder, haarbos, kortzuiger, witte tijger en coronamot. Op een aantal takken en stammen is een speciale lokstroop gesmeerd, waar ook vlinders op af komen, deels dezelfde soorten, deels juist andere soorten.

We hebben boeken en zoekkaarten om de vlinders en andere insecten op naam te brengen, maar de meeste deelnemers zullen wel direct via foto’s in ObsIdentify de soortnaam te weten komen. We willen proberen alle gevonden soorten in te voeren in Waarneming.nl.

Tijdstip: vriendelijk verzoek om 20.30 uur aanwezig te zijn

Handig om mee te nemen: een zaklantaarn en fototoestel (mobiel)

Locatie
kantine van OTV
Vlietweg 66t
2323 LE Leiden

Begeleider
Gerard van der Klugt van IVN en OTV

Kosten
Er zijn geen kosten verbonden aan deze activiteit

Bij regen vervalt de activiteit

Deze workshop vertelt je over het met respect snoeien van (fruit)bomen en -struiken op de volkstuin, zodanig dat je een mooie vorm houdt, de plant uitbundig bloeit en jouw voldoende fruit geeft. Als je wilt leren snoeien op een manier die de vitaliteit van je (fruit)bomen  en -struiken ten goede komt en jou zo min mogelijk extra werk oplevert, dan wil je deze workshop volgen! 

Ecologisch hovenier en snoei-expert Tinka Chabot neemt je mee in de belangrijkste technieken en principes van duurzaam snoeien. Onderwerpen als tijdstip van snoeien, snoeiwijze, snoeigereedschap en hoe je duurzaam de gezondheid en productie van (fruit)bomen en struiken kunt verbeteren komen aan bod. Ook zullen we tijdens de workshop enkele voorbeelden direct in de praktijk gaan brengen. Na de workshop kun je met meer verstand van zaken aan de slag in je eigen volkstuin. 

Locatie
Tuinvereniging Roomburg
Vlietweg 68a
2323 LE Leiden

Kosten
Er zijn geen kosten verbonden aan deze activiteit

Deze workshop vertelt je over het met respect snoeien van (fruit)bomen en -struiken op de volkstuin, zodanig dat je een mooie vorm houdt, de plant uitbundig bloeit en jouw voldoende fruit geeft. Als je wilt leren snoeien op een manier die de vitaliteit van je (fruit)bomen  en -struiken ten goede komt en jou zo min mogelijk extra werk oplevert, dan wil je deze workshop volgen! 

Ecologisch hovenier en snoei-expert Tinka Chabot neemt je mee in de belangrijkste technieken en principes van duurzaam snoeien. Onderwerpen als tijdstip van snoeien, snoeiwijze, snoeigereedschap en hoe je duurzaam de gezondheid en productie van (fruit)bomen en struiken kunt verbeteren komen aan bod. Ook zullen we tijdens de workshop enkele voorbeelden direct in de praktijk gaan brengen. Na de workshop kun je met meer verstand van zaken aan de slag in je eigen volkstuin. 

Locatie
tuinvereniging Roomburg
Vlietweg 68a
2323 LE Leiden

Kosten
Er zijn geen kosten verbonden aan deze activiteit

In deze workshop kun je leren hoe je je tuingereedschap goed moet onderhouden, zodat je langer plezier hebt van je favoriete tuingereedschap.

Wanneer? Op zondagmiddag 1 november van 13.30 – 15.30 uur.

Wat gaan we doen? Tuingereedschap schoonmaken en eventueel slijpen. Er is deskundige begeleiding aanwezig voor al je vragen.

Welk gereedschap? Denk aan een snoeischaar of een grasschaar.

De materialen die je nodig hebt, zijn aanwezig. Heb je al een slijpsteen of diamantvijl? Wil je die dan meenemen?

Locatie
Tuinvereniging OTV
Vlietweg 66T
2323 LE Leiden

Begeleider
Harmen Spoelstra

Kosten
Aan de activiteit zijn geen kosten verbonden